Saçlar bizim xarici görünüşümüzün ən önəmli parçalarından biridir. Lakin bir çox insan həyatının müəyyən dövründə saçlarının sürətlə seyrəlməsi problemi ilə üzləşir. Bu problemin kökündə çox vaxt daxili faktorlar, xüsusilə də hormonlar dayanır. Peşəkar bir dermatoloq müayinəsinə getdiyinizdə, o, saç tökülməsinin sadəcə xarici faktorlardan deyil, bədəninizdəki androgen səviyyəsindən qaynaqlandığını aşkar edə bilər. Dəri həkimi olaraq qeyd etməliyəm ki, hormonal pozğunluqlar yalnız saçlara deyil, eyni zamanda dəridə kəskin sızanaq yaranmasına da birbaşa təsir göstərir.
Hormonal saç tökülməsi, xalq arasında "kişi tipli tökülmə" kimi tanınan androgenetik alopesiya ilə sıx bağlıdır. Bir dermatoloq üçün bu tökülmənin ən bariz əlaməti saçın təpə hissəsindəki seyrəlmədir. Dəri həkimi bildirir ki, bu prosesdə saç telləri incəlir, rəngi solur və "tükləşmə" mərhələsinə keçir. Əgər eyni zamanda üzünüzdə və ya bədəninizdə keçməyən sızanaq ocaqları müşahidə edirsinizsə, bu, bədəndə testosteron və ya dihidrotestosteron (DHT) hormonunun balansının pozulduğuna dair ciddi bir siqnaldır.
Təcrübəli bir dermatoloq izah edir ki, hormonal disbalans zamanı baş dərisində yağlanma artır. Bu yağlanma saç köklərinin "boğulmasına" və tökülmənin sürətlənməsinə səbəb olur. Hər bir dəri həkimi vurğulayır ki, vaxtında müdaxilə edilməyən hormonal saç tökülməsi qalıcı keçəlliyə yol aça bilər. Üstəlik, hormonal dəyişikliklər nəticəsində yaranan sızanaq problemləri dərinin teksturasını da zədələyir.
Hormonal saç tökülməsi (Androgenetik Alopesiya), saç folikullarının dihidrotestosteron (DHT) hormonuna qarşı genetik həssaslığı nəticəsində baş verir və bu proses folikulların miniatürləşməsi ilə xarakterizə olunur. Bu vəziyyət adətən qadınlarda polikistik over sindromu (PKOS) və ya menopoz dövründə kəskinləşir, eyni zamanda dəri səthində sebum ifrazının artması ilə müşayiət olunan iltihablı sızanaq elementlərinin yaranmasına səbəb olur. Peşəkar dermatoloq rəyinə görə, diaqnoz üçün qan analizi (hormon paneli) və trixoskopik müayinə mütləqdir; çünki erkən mərhələdə tətbiq olunan anti-androgen müalicələr saç köklərinin bərpasını təmin edir. Dəri həkimi tərəfindən idarə olunan müalicə protokolları həm saçın sıxlığını bərpa edir, həm də hormonal mənşəli dəri problemlərini aradan qaldırır.
Saç Tellərinin İncəlməsi: Saçın diametrinin kiçilməsi və gücsüzləşməsi.
Təpə Nahiyəsində Seyrəlmə: Saç ayrımının genişlənməsi və dərinin görünməsi.
Artan Yağlılıq: Baş dərisinin və üzün (xüsusilə çənə nahiyəsinin) həddindən artıq yağlanması.
Yetkinlik Sızanaqları: Hormonal pozğunluqla əlaqəli, gec sağalan sızanaq yaraları.
Artıq Tüklənmə (Hirsutizm): Bədənin digər nahiyələrində (üz, sinə) tüklərin artması.
Kişilərdə hormonal saç tökülməsi adətən alnın açılması və təpə hissədən başlayır. Bir dermatoloq üçün bu, klassik genetik mənzərədir. Lakin qadınlarda vəziyyət bir az fərqlidir. Dəri həkimi bildirir ki, qadınlarda saçın ön xətti qorunur, lakin bütün baş nahiyəsində ümumi bir seyrəlmə baş verir. Əgər qadın xəstələrdə saç tökülməsi ilə bərabər üz nahiyəsində polikistik over sindromu əlaməti olan sızanaq yaranırsa, müalicəyə mütləq endokrinoloq da cəlb edilməlidir.
Peşəkar bir dəri həkimi olaraq mən tez-tez doğuşdan sonrakı və ya menopoz dövründəki xəstələrlə qarşılaşıram. Bu dövrlərdə estrogen səviyyəsinin düşməsi saçların "istirahət" fazasına keçməsinə və kütləvi tökülməsinə səbəb olur. Bir dermatoloq bu növ tökülməni digər stres faktorlarından ayırmaq üçün trixoskopiyadan istifadə edir. Hormonal fon düzəlmədikcə, xaricdən vurulan heç bir serum saç tökülməsini və ya dərinin sızanaq problemini tam həll etmir.
Bəlkə də təəccüblü gələ bilər, lakin saç tökülməsi və sızanaq çox vaxt eyni bioloji səbəbdən — hiperandrogenizmdən qaynaqlanır. Bir dermatoloq izah edir ki, androgen hormonları həm saç folikullarını daraldır, həm də dəridəki piy vəzlərini böyüdür. Nəticədə saçlar tökülür, dərinin məsamələri isə artıq yağla tıxanaraq iltihablı sızanaq elementləri formalaşdırır. Dəri həkimi müayinəsində bu iki problemə kompleks şəkildə yanaşılmalıdır.
Hər bir dəri həkimi təsdiq edir ki, düzgün qidalanma və stressin idarə olunması hormonların balansına kömək edir. Lakin ağır hallarda bir dermatoloq tərəfindən təyin olunan dərman preparatları qaçınılmazdır. Müalicə prosesində həm saçın çıxması, həm də sızanaq ləkələrinin təmizlənməsi üçün daxili balans mütləq təmin edilməlidir.
Müasir tibb hormonal saç tökülməsini dayandırmaq üçün bir çox vasitəyə malikdir. Bir dermatoloq sizə minoksidil tərkibli məhsullar, PRP (plazmaterapiya) və ya mezoterapiya təklif edə bilər. Dəri həkimi həmçinin daxilə qəbul edilən vitamin komplekslərini də müalicəyə əlavə edir. Eyni zamanda, dərinin sızanaq profilaktikası üçün xüsusi təmizləyici gellər və sebum tənzimləyici kremlər təyin olunur.
Peşəkar bir dermatoloq vurğulayır ki, müalicə səbir tələb edən bir prosesdir. Saçların yenidən çıxması minimum 3-6 ay çəkir. Dəri həkimi bildirir ki, bu müddət ərzində hormonal fonun stabil qalması vacibdir. Əgər müalicə yarımçıq qoyularsa, həm saç tökülməsi, həm də sızanaq problemi daha kəskin şəkildə geri qayıda bilər. Ona görə də, mütəxəssis nəzarəti altında qalmaq ən doğru yoldur.
Hormonal saç tökülməsi taleyiniz deyil, idarə oluna bilən bir tibbi vəziyyətdir. Saçlarınızın seyrəlməsini və ya dərinizdə yaranan sızanaq problemlərini görməzdən gəlməyin. Hər zaman peşəkar bir dermatoloq rəyi alın və problemin kökünü araşdırın. Dəri həkimi sizin hormonlarınızın və saçlarınızın dilini bilən yeganə mütəxəssisdir. Unutmayın ki, erkən diaqnoz həm saçınızı, həm də dərini gənc və sağlam saxlayacaq.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
Diqqət: Bu səhifədəki məlumatlar yalnız ümumi məlumatlandırma məqsədi daşıyır və peşəkar tibbi məsləhəti əvəz etmir. Dəqiq diaqnoz və müalicə üçün mütləq ixtisaslı həkimlə şəxsən məsləhətləşməlisiniz. Hər bir pasiyentin vəziyyəti fərqlidir və fərdi yanaşma tələb edir.
Randevu üçün: +994 55 250 39 46
Dr. Fəridə Axundova ilə randevu alın və dəri sağlamlığınız üçün fərdi müalicə planı əldə edin. 15+ il təcrübə və minlərlə məmnun pasiyent.
Telefon: +994 55 250 39 46
