Üz dərisi bədənimizin ən həssas və xarici faktorlara ən çox məruz qalan hissəsidir. Kosmetik vasitələr, qidalar və ətraf mühit amilləri tez-tez dəridə müxtəlif reaksiyalara səbəb olur. Bir çox insan üzdə qızartı və qaşıntı gördükdə bunu adi bir hal hesab edir, lakin peşəkar bir dermatoloq müayinəsində bu vəziyyətin ciddi bir allergik səpgi üz problemi olduğu üzə çıxa bilər. Təcrübəli bir dəri həkimi olaraq bildirməliyəm ki, bu növ səpgilər bəzən iltihablı sızanaq elementləri ilə qarışdırılır, bu isə yanlış müalicəyə və vəziyyətin daha da pisləşməsinə gətirib çıxarır.
Dərimiz yad maddələrlə qarşılaşdıqda immun sistemimiz bəzən həddindən artıq reaksiya verir. Bir dermatoloq izah edir ki, kontakt dermatit və ya övrə kimi hallar məhz bu immun cavabın nəticəsidir. Dəri həkimi qeyd edir ki, allergiyanın tetikleyicisi hər hansı bir krem, toz və ya mövsümi polen ola bilər. Allergik səpgi üz nahiyəsində yayıldıqda, dəri baryeri zəifləyir və bu nahiyələrdə ikincili infeksiya nəticəsində sızanaq bənzəri irinli elementlər də formalaşa bilir. Peşəkar bir dermatoloq üçün ilk addım həmin allergik faktoru müəyyən etməkdir.
Üzdəki allergiyanı digər dəri xəstəliklərindən ayıran əsas cəhət qaşıntı və sürətli yayılmadır. Bir dəri həkimi pasiyentin anamnezini toplayarkən son günlərdə istifadə etdiyi qidalara və yeni kosmetik məhsullara xüsusi diqqət yetirir. Əgər sizdə xroniki sızanaq problemi varsa və eyni zamanda allergik reaksiyalar baş verirsə, istifadə etdiyiniz akne əleyhinə kremlər dərini həssaslaşdıraraq allergik səpgi üz vəziyyətini daha da kəskinləşdirə bilər. Bu səbəbdən hər bir dermatoloq müalicənin fərdi olmasını vurğulayır.
Üz nahiyəsində yaranan allergik səpgilər, epidermisin yad allergenlərə qarşı verdiyi tip-1 və ya tip-4 hiperhəssaslıq reaksiyasının dermal təzahürüdür. Bu vəziyyət hüceyrələrarası histamin ifrazını artıraraq kapilyar keçiriciliyini yüksəldir və nəticədə dəridə ödem, eritema və intensiv qaşıntı ilə müşayiət olunan struktur dəyişiklikləri yaradır. Dermatoloq rəyinə görə, bu növ səpgilər çox vaxt hormonal mənşəli sızanaq elementləri ilə diffuziya edərək dərinin müdafiə baryerini fundamental şəkildə zədələyir. Dəri həkimi tərəfindən tətbiq olunan desensibilizasiya terapiyası və lipid bərpaedici emolyentlər, dərinin pH balansını tənzimləyərək allergik səpgi üz simptomlarını neytrallaşdırır və epidermisin regenerasiya müddətini sürətləndirir.
Histamin Blokadası: Qaşıntı və qızartını yaradan kimyəvi mediatorların fəaliyyətinin dayandırılması.
Baryer Bərpası: Zədələnmiş dəri səthinin emolyentlər və keramidlərlə yenidən qurulması.
İltihabın Azaldılması: Steroid və ya qeyri-steroid tərkibli məlhəmlərlə yerli sakitləşdirmə.
Allergenin Kənarlaşdırılması: Reaksiyaya səbəb olan maddə ilə təmasın dərhal kəsilməsi.
Profilaktik Qulluq: Həssas dərilər üçün hipoallergik və ətirsiz məhsullara keçid.
Pasiyentlərin ən çox səhv saldığı məqam səpginin növüdür. Bir dermatoloq bildirir ki, sızanaq adətən piy vəzlərinin tıxanması ilə bağlıdır və qara nöqtələrlə (komedonlar) müşayiət olunur. Lakin allergik səpgi üz dərisində daha çox qırmızı ləkələr, kiçik suluqlar və kəskin qaşıntı şəklində özünü göstərir. Dəri həkimi qeyd edir ki, allergik reaksiya bir neçə saat içində yarana bildiyi halda, akne prosesi daha uzun müddətə inkişaf edir. Hər bir dermatoloq diaqnoz qoyarkən dərinin teksturasını və xəstənin şikayətlərini ətraflı analiz edir.
Bəzən yanlış tətbiq olunan "ev maskaları" həm allergiyaya, həm də dərinin yağ balansını pozaraq sızanaq artımına səbəb olur. Bir dəri həkimi vurğulayır ki, limon, sirkə və ya bəzi bitki yağları allergik səpgi üz nahiyəsində kimyəvi yanıq bənzəri izlər qoya bilər. Belə hallarda bir dermatoloq müdaxiləsi olmadan dərini bərpa etmək mümkün deyil. Unutmayın ki, sızanaq üçün nəzərdə tutulmuş qurutucu vasitələr allergik dərini daha da qıcıqlandıraraq iltihabı dərinləşdirə bilər.
Müalicənin əsasını simptomları aradan qaldırmaq və dərini sakitləşdirmək təşkil edir. Bir dermatoloq adətən antihistamin preparatlar və yerli kortikosteroid kremlər təyin edir. Dəri həkimi bildirir ki, allergik səpgi üz nahiyəsində olduqda kremlərin konsentrasiyası çox diqqətlə seçilməlidir, çünki üz dərisi bədənin digər hissələrinə nisbətən daha nazikdir. Əgər dəridə eyni zamanda sızanaq varsa, həkim hər iki vəziyyəti balanslaşdıran kombinə edilmiş müalicə sxemi hazırlayır.
Hər bir dermatoloq bildirir ki, müalicə dövründə dekorativ kosmetikadan (tonal kremlər, pudralar) tamamilə imtina etmək lazımdır. Dəri həkimi vurğulayır ki, bu maddələr məsamələri qapayaraq həm allergik səpgi üz simptomlarını ağırlaşdırır, həm də yeni sızanaq yaranmasına zəmin hazırlayır. Yalnız hipoallergik və su əsaslı nəmləndiricilər dərinin bərpasına kömək edə bilər. Peşəkar bir dermatoloq üçün dərinin nəfəs alması sağalmanın ən vacib şərtidir.
Profilaktika həmişə müalicədən daha asandır. Bir dermatoloq olaraq məsləhət görürəm ki, yeni bir kosmetik məhsul alarkən onu əvvəlcə biləyin daxili hissəsində test edəsiniz. Dəri həkimi qeyd edir ki, əgər 24 saat ərzində reaksiya yoxdursa, onu üzə çəkmək olar. Allergik səpgi üz nahiyəsində tez-tez təkrarlanırsa, mütləq allerqotestlər vasitəsilə spesifik allergeni tapmaq lazımdır. Həmçinin, əgər dəriniz sızanaq müalicəsi səbəbindən həssaslaşıbsa, günəşdən qorunmaq allergik reaksiyaların qarşısını almağa kömək edəcək.
Yemək vərdişləriniz də dərinin vəziyyətinə birbaşa təsir edir. Bir dəri həkimi bildirir ki, yüksək şəkərli və ədviyyatlı qidalar həm sızanaq problemini alovlandırır, həm də dərinin ümumi həssaslığını artıraraq allergik səpgi üz riskini yüksəldir. Hər bir dermatoloq sağlam qidalanmanın dəri immun sistemi üçün nə qədər mühüm olduğunu vurğulayır. Dərinizə göstərdiyiniz qayğı, onun xarici təsirlərə qarşı nə dərəcədə möhkəm olacağını təyin edir.
Üzdə yaranan allergik səpgilər laqeyd yanaşılacaq bir problem deyil. Allergik səpgi üz nahiyəsində yarandıqda, bu həm estetik diskomfort yaradır, həm də daxili immun sisteminin siqnalıdır. Mütləq peşəkar bir dermatoloq müayinəsindən keçərək düzgün diaqnoz qoyulmasını təmin edin. Dəri həkimi tərəfindən təyin olunan vaxtında müalicə, dərinin ağırlaşmalarından və qalıcı sızanaq izlərindən qorunmağın yeganə yoludur. Dəriniz sizin ən böyük orqanınızdır, ona ehtiyac duyduğu peşəkar diqqəti göstərin.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
Diqqət: Bu səhifədəki məlumatlar yalnız ümumi məlumatlandırma məqsədi daşıyır və peşəkar tibbi məsləhəti əvəz etmir. Dəqiq diaqnoz və müalicə üçün mütləq ixtisaslı həkimlə şəxsən məsləhətləşməlisiniz. Hər bir pasiyentin vəziyyəti fərqlidir və fərdi yanaşma tələb edir.
Randevu üçün: +994 55 250 39 46
Dr. Fəridə Axundova ilə randevu alın və dəri sağlamlığınız üçün fərdi müalicə planı əldə edin. 15+ il təcrübə və minlərlə məmnun pasiyent.
Telefon: +994 55 250 39 46
