Dəri qulluğu rutininizdə onlarla bahalı serum, nəmləndirici və maska ola bilər, lakin bir addımı — günəşdən qorunmağı unutsanız, bütün bu səyləriniz boşa gedə bilər. Professional bir dermatoloq qəbulunda ən çox eşidilən cümlə budur: "Ən yaxşı qocalma əleyhinə krem, hər gün istifadə edilən SPF-dir". Bir çox xanım SPF-i (Sun Protection Factor) yalnız yay aylarında, çimərlikdə istifadə edilməli olan bir vasitə kimi görür. Lakin bir dəri həkimi olaraq xəbərdarlıq etməliyəm ki, ultrabənövşəyi (UB) şüalar buludlu havada, hətta pəncərə arxasında belə dərinizə zərər verməyə davam edir. SPF istifadə etməmək təkcə dərinin qaralması deyil, həm də gələcəkdə müalicəsi çətin olan hər bir sızanaq ləkəsinin qalıcı olması və erkən qırışların yaranması deməkdir. Bu geniş bələdçidə biz günəş kremi istifadə etməməyin qadın dərisində yaratdığı fəsadları bir dermatoloq gözü ilə araşdıracağıq.
Günəş şüaları iki əsas növdə dərimizə təsir edir: UVA və UVB. Professional bir dermatoloq bu fərqi belə izah edir: UVA şüaları "Aging" (Qocalma), UVB şüaları isə "Burning" (Yanma) yaradır. Bir dəri həkimi bilir ki, UVA şüaları ilin hər günü, hər saatında eyni intensivliklə yerə çatır və dərinin ən dərin qatlarına nüfuz edərək kollagen liflərini parçalayır.
Əgər dərənizdə aktiv sızanaq ocaqları varsa və siz günəşdən qorunmursunuzsa, həmin nahiyədə iltihab daha da dərinləşir. Professional bir dermatoloq müşahidə edir ki, günəş şüaları dərinin üst qatını qalınlaşdırır (hiperkeratoz), bu isə məsamələrin daha tez tıxanmasına və yeni sızanaq yaranmasına yol açır. Bir dəri həkimi üçün SPF sadəcə bir kosmetik vasitə deyil, dərinin sağlamlıq qalxanıdır.
Professional bir dermatoloq günəşdən qorunmayan dəridə baş verən dəyişiklikləri bir neçə əsas qrupda cəmləşdirir:
Dəri yaşlanmasının 80%-i günəş şüaları ilə bağlıdır. Bir dəri həkimi olaraq deyirəm: əgər 30 yaşınızda 40 yaşındakı kimi görünmək istəmirsinizsə, SPF sizin ayrılmaz hissəniz olmalıdır. UVA şüaları elastini parçalayır, nəticədə dəri sallanır və incə xətlər yaranır. Professional bir dermatoloq heç bir bahalı prosedurun günəşin yaratdığı bu dağıntını tam bərpa edə bilməyəcəyini vurğulayır.
Xanımların ən böyük səhvi günəşin sızanaqları "qurutduğuna" inanmaqdır. Bəli, müvəqqəti quruma ola bilər, lakin bir dəri həkimi bilir ki, günəş hər bir sızanaq yerində qalan qızartını (eritema) tünd qəhvəyi ləkəyə (post-inflamatuar hiperpiqmentasiya) çevirir. Professional bir dermatoloq qeyd edir ki, ləkə müalicəsi alan pasiyent SPF istifadə etmirsə, tətbiq olunan bütün turşular və lazerlər dərini daha da həssaslaşdırıb yeni ləkələr yarada bilər.
Qadınlarda hormonal dəyişikliklər (hamiləlik, kontraseptivlər) melazma riskini artırır. Professional bir dermatoloq melazmanı "günəşin dəridəki imzası" adlandırır. Bir dəri həkimi tapın və o sizə deyəcək ki, hətta 5 dəqiqəlik qorumasız günəş təması aylarla çəkilən ləkə müalicəsini sıfırlaya bilər. Hər bir sızanaq izi kimi, melazma ləkələri də günəş altında tündləşir və dərinin daxili qatlarına hopur.
Günəş şüaları dərinin təbii baryerini, yəni lipid təbəqəsini zəiflədir. Professional bir dermatoloq görür ki, qorumasız dəri daha tez qızarır, soyulur və qıcıqlanır. Bir dəri həkimi bilir ki, baryeri zədələnmiş dəri hər hansı bir sızanaq əleyhinə məhsula qarşı kəskin reaksiya verə bilər. Dərinin müdafiə qabiliyyəti düşdükdə bakteriyalar daha asan çoxalır, bu isə xroniki sızanaq problemini tətikləyir.
Bu, ən ciddi fəsaddır. Professional bir dermatoloq üçün günəş kremi estetikadan daha çox, həyat qurtaran bir vasitədir. Bir dəri həkimi hər il minlərlə xanıma melanomanın qarşısını almaq üçün SPF-in vacibliyini aşılayır. Çoxsaylı günəş yanıqları hüceyrə DNT-sini zədələyir.
Bir çox xanım "günəş kremi üzümdə yeni sızanaq yaradır" deyərək SPF-dən qaçır. Lakin professional bir dermatoloq bilir ki, problem SPF-in özündə deyil, yanlış tekstura seçimindədir. Bir dəri həkimi olaraq yağlı və sızanaq meyilli dərilər üçün aşağıdakı məsləhətləri verirəm:
"Non-comedogenic" (Komedogen olmayan): Bu etiket məhsulun məsamələri tıxamadığını göstərir.
Oil-free (Yağsız) formullar: Dərədə parıltı və yağlılıq hissi buraxmır.
Fiziki Filtrlər (Sink oksid, Titan dioksid): Professional bir dermatoloq həssas dərilər üçün bunları tövsiyə edir, çünki onlar dərini qıcıqlandırmır və hər bir sızanaq iltihabını artırmır.
Matlaşdırıcı təsir: Gün boyu yağ ifrazını nəzarətdə saxlayır.
Bir dəri həkimi tapın və o sizə dərənizin tipinə uyğun gələn su əsaslı (fluid) bir SPF məsləhət görsün. Unutmayın ki, müasir dermatoloq tərəfindən tövsiyə olunan yeni nəsil günəş kremləri artıq üzdə ağ ləkə buraxmır və ağırlaşdırmır.
Dəri problemləri qadınların özgüvəninə birbaşa təsir edir. Professional bir dermatoloq olaraq görürəm ki, üzündə günəş ləkəsi və ya dərin sızanaq çapığı olan xanımlar sosial həyatda daha utancaq olurlar. Bir dəri həkimi qeyd edir ki, SPF-ə xərclənən kiçik bir məbləğ gələcəkdə lazer, kimyəvi pilinq və ləkə müalicələrinə xərclənəcək minlərlə manatın qarşısını alır.
Güzgüyə baxanda gördüyünüz hər bir yeni sızanaq ləkəsi günəş tərəfindən daha da "möhürlənir". Professional bir dermatoloq üçün qorunmayan dəri, vaxtından tez köhnəlmiş bir kağız kimidir. Bir dəri həkimi bilir ki, SPF-siz keçən hər bir yay günü dərənizdən 1 il "oğurlayır". Hətta evdə olsanız belə, pəncərədən sızan UVA şüaları kollageninizi məhv etməyə yetir.
Professional bir dermatoloq SPF-in düzgün istifadə edilmədikdə təsirinin azaldığını bildirir. Bir dəri həkimi olaraq bu qaydaları yadda saxlayın:
İki barmaq qaydası: Üz və boyun nahiyəsi üçün ən az iki barmaq uzunluğunda krem çəkilməlidir. Professional bir dermatoloq az miqdarda çəkilən kremin SPF qorumasını 50-dən 10-a sala biləcəyini deyir.
Yeniləmə: Əgər gün altındasınızsa, hər 2 saatdan bir kremi yeniləməlisiniz. Bir dəri həkimi makiyaj üzərindən SPF sprey və ya toz pudra formatlarını məsləhət görür.
Hər fəsildə istifadə: Qar, yağış və ya bulud — UB şüaları üçün maneə deyil. Professional bir dermatoloq qışda qarın günəş şüalarını 80% daha çox əks etdirdiyini vurğulayır.
Təmizlik: Axşam SPF-i dəridən mütləq cütmərhələli təmizliklə (yağ əsaslı təmizləyici + yuma geli) çıxarmaq lazımdır. Əks halda SPF qalıqları özü birbaşa sızanaq yarada bilər.
Xanımlarda SPF istifadə etməməyin fəsadları sadəcə kosmetik deyil, həm də bioloji və tibbi xarakter daşıyır. Professional bir dermatoloq üçün günəş kremi dərinin gənclik iksiridir. Bir dəri həkimi ilə məsləhətləşərək dərənizdəki hər bir sızanaq izinin ləkəyə çevrilməsinin qarşısını ala bilərsiniz. Unutmayın ki, ən bahalı ləkə kremi belə SPF-siz işləmir. Professional bir dermatoloq bildirir ki, dərini qorumaq onu müalicə etməkdən daha asandır. Bir dəri həkimi tapın və dərənizin ehtiyaclarını onunla birlikdə təyin edin. Professional bir dermatoloq nəzarətində edilən qulluq sizi illər boyu gənc və parlaq dəri ilə təmin edəcək. Bir dəri həkimi sizin ən yaxşı bələdçinizdir. Professional bir dermatoloq ilə günəşin altında qorxmadan, sağlam şəkildə parlayın!
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
Diqqət: Bu səhifədəki məlumatlar yalnız ümumi məlumatlandırma məqsədi daşıyır və peşəkar tibbi məsləhəti əvəz etmir. Dəqiq diaqnoz və müalicə üçün mütləq ixtisaslı həkimlə şəxsən məsləhətləşməlisiniz. Hər bir pasiyentin vəziyyəti fərqlidir və fərdi yanaşma tələb edir.
Randevu üçün: +994 55 250 39 46
Dr. Fəridə Axundova ilə randevu alın və dəri sağlamlığınız üçün fərdi müalicə planı əldə edin. 15+ il təcrübə və minlərlə məmnun pasiyent.
Telefon: +994 55 250 39 46
