Qadınlar üçün saçlar təkcə estetik bir element deyil, həm də ümumi sağlamlıq və daxili balansın göstəricisidir. Lakin bir çox qadın saç uclarının qırılmasından, haçalanmasından və cansız görünməsindən şikayət edir. Professional bir dermatoloq olaraq deyə bilərəm ki, saç uclarının qırılması (elmi dildə trichoptilosis) sadəcə kosmetik bir qüsur deyil. Bu, saçın qoruyucu təbəqəsi olan kutikulanın zədələnməsi nəticəsində daxili liflərin (korteks) üzə çıxmasıdır. Təcrübəli bir dəri həkimi üçün bu problem çox vaxt daxili vitamin çatışmazlığının və ya yanlış dəri/saç qulluğu vərdişlərinin nəticəsidir. Maraqlıdır ki, dərində yaranan sızanaq problemi ilə saç qırılması arasında bəzən eyni hormonal köklər dayana bilər.
Bu geniş bələdçidə saç uclarının niyə qırıldığını, bunun bədənimizdəki digər problemlərlə (məsələn, sızanaq və hormonal disbalans) əlaqəsini və professional bir dermatoloq tərəfindən tövsiyə olunan ən təsirli həll yollarını araşdıracağıq.
Saç telinin ucları onun ən köhnə hissəsidir. Əgər saçınız çiyin səviyyəsindədirsə, deməli o uclar artıq 2-3 ildir ki, xarici faktorların təsirinə məruz qalır. Professional bir dermatoloq bilir ki, saç kökündən uzaqlaşdıqca, baş dərisinin təbii yağı (sebum) uclara çata bilmir. Bir dəri həkimi olaraq müşahidə edirəm ki, baş dərisi yağlı olan, hətta saç dibində hər bir sızanaq çıxan pasiyentlərin belə saç ucları quru və qırıq ola bilir.
Saçın ən xarici təbəqəsi olan kutikula balıq pulları kimi üst-üstə düzülmüş hüceyrələrdən ibarətdir. Bu təbəqə zədələndikdə saçın daxili nəmi itir və o qırılmağa başlayır. Professional bir dermatoloq üçün kutikulanın bütövlüyü saçın parlaqlığı deməkdir. Əgər dərənizdə xroniki sızanaq varsa və siz aqressiv müalicələr alırsınızsa (məsələn, bəzi oral akne dərmanları), bu, dərini qurutduğu kimi saç uclarını da həssaslaşdırıb qıra bilər.
Professional bir dermatoloq müayinəsi zamanı qırılmanın səbəbləri adətən bir neçə qrupa bölünür. Bir dəri həkimi üçün diaqnoz qoyarkən pasiyentin həyat tərzi ən mühüm faktordur.
Saçları yaş halda kobud daramaq, hər gün fen və ya ütüdən (styler) istifadə etmək kutikulanı "yandırır". Professional bir dermatoloq xəbərdarlıq edir: yüksək temperatur saçın keratin zəncirlərini qırır. Əgər saçınızı qorumaq üçün ağır yağlar çəkirsinizsə və bu yağlar alnınıza təmas edirsə, bu nahiyədə hər bir sızanaq ocağının yaranmasına hazır olun. Bir dəri həkimi olaraq həmişə deyirəm: saç ucu üçün faydalı olan, üz dərəniz üçün komedogen (məsamə tıxayan) ola bilər.
Saçların rənginin açılması (bleaching) və ya peroksid tərkibli boyalar saçın strukturunu daxildən dəyişir. Professional bir dermatoloq bilir ki, kimyəvi boyalar saçın pH balansını pozur. Bir dəri həkimi tapın və o sizə boyaların həm baş dərisində qıcıqlanma yarada biləcəyini, həm də saç telini necə kövrək etdiyini izah etsin.Daxili Çatışmazlıqlar və Hormonlar
Biotin, Sink, D vitamini və Dəmir çatışmazlığı saçların ucdan deyil, bütün uzunluğu boyu zəifləməsinə səbəb olur. Professional bir dermatoloq olaraq deyə bilərəm ki, hormonal pozğunluqlar (məsələn, androgenlərin yüksəlməsi) həm saçın keyfiyyətini korlayır, həm də çənə nahiyəsində iltihablı hər bir sızanaq elementini artırır. Bir dəri həkimi üçün bu kompleks bir yanaşma tələb edir. Əgər bədəninizdə həm sızanaq, həm də saç qırılması eyni vaxtda başlayıbsa, bu daxili bir siqnaldır.
Professional bir dermatoloq olaraq saç qırılması ilə mübarizədə kompleks yanaşmanı dəstəkləyirəm. Bir dəri həkimi bilir ki, yalnız xarici maskalarla bu problemi kökündən həll etmək olmaz.
Saçınızı yalnız diblərini yumaqla təmizləyin. Professional bir dermatoloq tövsiyə edir ki, şampun uclara birbaşa dəyməsin, axan köpük ucları təmizləmək üçün kifayətdir. Kondisioneri isə yalnız uclara çəkin. Bir dəri həkimi olaraq xəbərdarlıq edirəm: saç kreminin baş dərisi ilə təması məsamələri tıxayaraq saç dibində hər bir sızanaq çıxmasına səbəb ola bilər.
Dəri və saç daxildən qidalanır. Professional bir dermatoloq olaraq pasiyentlərimə gündə ən azı 2 litr su içməyi və omeqa-3 yağ turşuları ilə zəngin qidalanmağı tapşırıram. Bir dəri həkimi bilir ki, sağlam yağlar həm dərini parlaq edir, həm də saçın elastikliyini artırır. Şəkərli qidalardan uzaq durmaq isə həm qandakı iltihabı azaldaraq hər bir sızanaq problemini yüngülləşdirir, həm də saçın matlaşmasının qarşısını alır.
Bir çox qadın ağır sızanaq müalicəsi zamanı (məsələn, retinoid terapiyası) saçlarının həddindən artıq qırıldığını və töküldüyünü fərq edir. Professional bir dermatoloq olaraq bildirirəm ki, bu, dərmanların piy vəzilərini daxildən daraltması ilə bağlıdır. Bir dəri həkimi olaraq bu dövrdə saç uclarına daha intensiv nəmləndirici qulluq etməyi və yumşaq daramağı məsləhət görürəm. Hər bir sızanaq quruduqca, saçınızın da nəmi azalır, ona görə də bu balansı qorumaq şərtdir.
Professional bir dermatoloq olaraq acı bir həqiqəti deməliyəm: qırılmış saç ucunu heç bir şampun və ya serum yenidən birləşdirə bilməz. Bir dəri həkimi bilir ki, reklam olunan "birləşdirici" məhsullar sadəcə silikon vasitəsilə ucları müvəqqəti yapışdırır. Yeganə real həll yolu qırıq ucların kəsilməsidir. Professional bir dermatoloq hər 3 aydan bir saç uclarından 1-2 sm kəsdirməyi tövsiyə edir.
Kəsilməyən qırıqlar saç teli boyunca yuxarı doğru "yüksəlir" və daha çox zədə yaradır. Bir dəri həkimi tapın və o sizə sağlam saç uzatmağın sirrinin kəsim və düzgün skalp (baş dərisi) qulluğunda olduğunu izah etsin. Baş dəriniz təmiz olduqda, orada hər bir sızanaq və ya iltihab olmadıqda, yeni çıxan saçlar daha möhkəm olacaq.
Professional bir dermatoloq üçün ən böyük səhv, saç yağlarını (kokos yağı, zeytun yağı) baş dərisinə sürtüb saatlarla saxlamaqdır. Bir dəri həkimi olaraq deyirəm: bu, baş dərisində göbələk artımına və hər bir sızanaq iltihabına gətirib çıxarır. Yağlar yalnız uclara çəkilməlidir.
Bundan əlavə, saçları dəsmal ilə kobud sürtmək kutikulanı zədələyən ən böyük düşməndir. Professional bir dermatoloq saçın suyunu pambıq t-shirt və ya mikrofiber dəsmal ilə yüngülcə sıxaraq almağı məsləhət görür. Unutmayın ki, yaş saç ən zəif saçdır. Əgər üzünüzdə hər bir sızanaq varsa, saçınızı yuduqdan sonra üzünüzə dəyən nəm tellərin təmizliyinə də diqqət etməlisiniz.
Əgər saç uclarınızın qırılması ilə bərabər aşağıdakı halları müşahidə edirsinizsə, mütləq bir dəri həkimi ilə məsləhətləşin:
Saçlarınız topa-topa tökülürsə.
Baş dərinizdə şiddətli qaşınma və ya hər bir sızanaq bənzəri səpkilər varsa.
Dırnaqlarınız da saçlarınız kimi tez qırılırsa.
Üzünüzdə kəskin sızanaq artımı və saç yağlanması eyni vaxtda baş veribsə.
Professional bir dermatoloq qan analizləri vasitəsilə daxili səbəbi tapacaq. Bir dəri həkimi sizə mezoterapiya və ya plazmaterapiya (PRP) kimi dərindən bərpaedici prosedurlar təklif edə bilər. Hər bir sızanaq və hər bir qırıq saç əslində bədəninizin sizə göndərdiyi bir SOS siqnalıdır.
Qadınlarda saç uclarının qırılması sadəcə xarici qulluqla deyil, həm də daxili sağlamlıqla tənzimlənən bir prosesdir. Professional bir dermatoloq olaraq vurğulayıram: saçınıza bir bitki kimi baxın – kökü (baş dərisi) sağlam olmasa, ucları solacaq. Bir dəri həkimi olaraq hər zaman yanınızdayam ki, daxili hormonlarınızdan tutmuş, üzünüzdəki hər bir sızanaq elementinə qədər bütün faktorları nəzərə alaraq sizə ən doğru yolu göstərim.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
Diqqət: Bu səhifədəki məlumatlar yalnız ümumi məlumatlandırma məqsədi daşıyır və peşəkar tibbi məsləhəti əvəz etmir. Dəqiq diaqnoz və müalicə üçün mütləq ixtisaslı həkimlə şəxsən məsləhətləşməlisiniz. Hər bir pasiyentin vəziyyəti fərqlidir və fərdi yanaşma tələb edir.
Randevu üçün: +994 55 250 39 46
Dr. Fəridə Axundova ilə randevu alın və dəri sağlamlığınız üçün fərdi müalicə planı əldə edin. 15+ il təcrübə və minlərlə məmnun pasiyent.
Telefon: +994 55 250 39 46
