Dəri bizim xarici mühitlə aramızda olan ən mühüm qalxanımızdır. Lakin çox vaxt bu qalxanı daha "təmiz" və "hamar" etmək istəyərkən, fərqində olmadan ona ciddi zərər veririk. Professional bir dermatoloq qəbuluna gələn pasiyentlərin böyük bir qismi dərinin təbii qoruyucu təbəqəsini (bariyerini) zədələmiş xanımlardır. Dəri bariyeri pozulduqda üz qızarır, soyulur və ən əsası, hər bir sızanaq ocağı daha ağrılı və sağalmaz hala gəlir. Bir dəri həkimi olaraq deyə bilərəm ki, dərini müalicə etməzdən əvvəl onu qorumağı öyrənmək lazımdır. Bu geniş bələdçidə biz ev şəraitində dəri bariyerini necə bərpa edəcəyinizi və niyə bəzən "az qulluğun çox qulluqdan daha yaxşı olduğunu" araşdıracağıq.
Dəri bariyeri, elmi dildə desək stratum corneum, dərinin ən üst qatıdır. Professional bir dermatoloq bunu çox vaxt "kərpic və məhlul" modelinə bənzədir. Burada "kərpiclər" dəri hüceyrələri (korneositlər), "məhlul" isə onları bir yerdə tutan yağlar (lipidlər, seramidlər, xolesteroldur). Əgər bu yağ təbəqəsi zədələnərsə, dərinin daxilindəki su sürətlə buxarlanır və xarici mühitdəki bakteriyalar asanlıqla daxil olur.
Bir dəri həkimi bilir ki, bariyeri zədələnmiş dəri hər şeyə reaksiya verir. Hətta adi su belə dərini yandıra bilər. Əgər üzünüzdə nizamlı olaraq sızanaq problemi yaşayırsınızsa və eyni zamanda dərəniz çox qurudursa, bu, bariyerin ciddi zədələnməsinin əlamətidir. Professional bir dermatoloq bildirir ki, sağlam bariyer olmadan heç bir kosmetik vasitə dərini gözəlləşdirə bilməz. Çünki daxili nəm balansını itirmiş dəri, özünü qorumaq üçün daha çox yağ ifraz edir ki, bu da paradoksal olaraq daha çox sızanaq yaranmasına yol açır.
Ev şəraitində dərimizə ən çox zərəri məhz "həddindən artıq qulluq" verir. Bir dəri həkimi olaraq müşahidə edirəm ki, müasir trendlərə uyaraq hər gün turşulardan (AHA, BHA), güclü skrabardan və təmizləyici fırçalardan istifadə edən xanımların dərisi "yanmış" vəziyyətdə olur. Professional bir dermatoloq izah edir ki, dərini həddindən artıq soymaq (over-exfoliation) faydadan çox zərər verir.
Sərt Təmizləyicilər: Sabun və ya yüksək pH-lı köpüklər dərinin turşu mantiyasını dağıdır.
İsti Su: Üzü isti su ilə yumaq dərinin təbii yağlarını yuyub aparır.
Yanlış Sızanaq Müalicəsi: Hər bir çıxan sızanaq üzərinə aqressiv spirtli məhlullar sürtmək dərini susuzlaşdırır.
Hava Şəraiti: Kəskin külək və quru otaq havası bariyeri zəiflədir.
Bir dəri həkimi tapın və o sizə dərinin pH balansının nə dərəcədə kritik olduğunu izah etsin. Professional bir dermatoloq bildirir ki, dərinin təbii pH-ı təxminən 4.7 ilə 5.7 arasındadır. Bu balans pozulduqda dərədəki faydalı bakteriyalar ölür və hər bir sızanaq iltihabı daha da dərinləşir.Keşfet
Əgər dərəniz həssaslaşıbsa və hər tətbiq etdiyiniz məhsul sızıltı yaradırsa, professional bir dermatoloq sizə "dəri pəhrizi" (skin fasting) tövsiyə edəcək. Bir dəri həkimi olaraq bu mərhələdə bütün aktiv turşuları və retinol qəbulunu dayandırmağı məsləhət görürəm.
Dəri bariyerini bərpa edərkən ilk qayda dərini incitməməkdir. Professional bir dermatoloq üçün ən yaxşı təmizləyici, dərini yuduqdan sonra "dartılma" hissi yaratmayan vasitədir. Bir dəri həkimi olaraq yağ əsaslı təmizləyicilərə və ya süd teksturalı məhsullara üstünlük verməyi tövsiyə edirəm. Unutmayın ki, üzünüzdəki sızanaq problemi dərini "cızmaqla" və ya spirtlə təmizlənməz.
Bariyer bərpasında seramidlər əvəzolunmazdır. Professional bir dermatoloq bildirir ki, seramidlər dərinin lipid baryerinin 50%-ni təşkil edir. Bir dəri həkimi bilir ki, tərkibində seramid, xolesterol və yağ turşuları olan kremlər dərini "təmir edir". Bu maddələr hüceyrələr arasındakı boşluqları doldurur və hər bir sızanaq ocağının ətrafındakı qızartını azaldır.
Hialuron turşusu və qliserin kimi maddələr suyu dərinin alt qatlarına çəkir. Lakin professional bir dermatoloq xəbərdarlıq edir: əgər hava çox qurudursa, hialuron turşusu suyu daxildən çəkib buxarlandıra bilər. Bunun qarşısını almaq üçün bir dəri həkimi üzərinə okklüziv (nəmi kilidləyən) kremlər çəkməyi tövsiyə edir. Bu, xüsusilə sızanaq müalicəsi zamanı dərinin soyulmasının qarşısını alır.
Niasinamid (Vitamin B3) dəri bariyerini gücləndirmək üçün mükəmməldir. Professional bir dermatoloq bilir ki, niasinamid seramid istehsalını təbii yolla artırır. Bir dəri həkimi üçün niasinamid həm də ona görə önəmlidir ki, o yağ istehsalını nizamlayır və hər bir sızanaq izinin daha tez solmasına kömək edir.
Zədələnmiş bariyer ultrabənövşəyi şüalara qarşı tamamilə müdafiəsizdir. Professional bir dermatoloq bildirir ki, günəş şüaları kollageni parçalayır və iltihabı artırır. Bir dəri həkimi olaraq tövsiyə edirəm ki, mineral (sink oksid və ya titan dioksid) tərkibli günəş kremlərindən istifadə edəsiniz. Çünki onlar həm dərini qıcıqlandırmır, həm də sızanaq yaranmasına meyli azaldır.
Bir çox pasiyent mənə müraciət edərkən deyir: "Üzüm çox yağlıdır, ona görə hər gün spirtlə təmizləyirəm, amma sızanaq yenə də çıxır". Professional bir dermatoloq üçün bu, klassik "zədələnmiş bariyer" ssenarisidir. Bir dəri həkimi bilir ki, dərini həddindən artıq qurutduqda, bədən bunu "təhlükə" kimi qəbul edir və kompensasiya üçün daha çox sebum ifraz edir.
Nəticədə dərinin üstü quru və pullu, altı isə həddindən artıq yağlı olur. Bu yağ ölü hüceyrələrlə birləşərək məsamələri tıxayır və hər bir sızanaq elementi daha dərin və iltihablı formada üzə çıxır. Professional bir dermatoloq müdaxiləsi olmadan bu döngəni qırmaq çətindir. Bir dəri həkimi tapın və o sizə dərini qurutmadan, bariyeri bərpa edərək sızanaq müalicəsi aparmağın yollarını göstərsin. Professional bir dermatoloq hər zaman vurğulayır: "Nəmli dəri özünü daha tez sağaldır."
Bir dəri həkimi olaraq evdə edilən bəzi "təbii" müalicələrin bariyeri necə məhv etdiyini görürəm. Professional bir dermatoloq aşağıdakıları qətiyyən tövsiyə etmir:
Limon suyu və ya sirkə: Bunlar çox asidiktir və dərini "yandırır".
Diş pastası: İçindəki maddələr hər bir sızanaq ocağını daha da qıcıqlandırır və bariyeri deşir.
Sərt skrablar (qoz qabığı və s.): Dərədə mikrotravmalar yaradaraq bariyeri dağıdır.
Professional bir dermatoloq hər zaman elmi əsaslı tərkiblərə (məsələn, centella asiatica, pantenol, allantoin) üstünlük verməyi məsləhət görür. Bir dəri həkimi bilir ki, dərinin bərpası üçün sakitlik və zaman lazımdır. Əgər evdəki cəhdlərinizə rəğmən dərənizdəki yanma və sızanaq problemi keçmirsə, mütləq bir dermatoloq müayinəsinə yazılın. Professional bir dəri həkimi sizin üçün daxili və xarici analizlər apararaq bariyerin niyə zəiflədiyini dəqiq təyin edəcək.
Dəri bariyerini gücləndirmək bir gecədə baş verən proses deyil. Professional bir dermatoloq qeyd edir ki, bariyerin tam bərpası dərinin vəziyyətindən asılı olaraq 2 həftədən 2 aya qədər çəkə bilər. Bir dəri həkimi ilə məsləhətləşərək özünüzə doğru rutin qurun. Unutmayın ki, hər bir sızanaq müalicə oluna bilər, lakin dərinin bütövlüyü (bariyeri) pozulubsa, bu proses daha ağrılı olar. Professional bir dermatoloq bildirir ki, ən yaxşı müalicə dərini sevmək və ona nazik davranmaqdır. Bir dəri həkimi sizin dərənizin ən yaxşı bələdçisidir. Professional bir dermatoloq tapın və sağlam, bariyeri güclü dərənizlə gələcəyə parlaq baxın.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
Diqqət: Bu səhifədəki məlumatlar yalnız ümumi məlumatlandırma məqsədi daşıyır və peşəkar tibbi məsləhəti əvəz etmir. Dəqiq diaqnoz və müalicə üçün mütləq ixtisaslı həkimlə şəxsən məsləhətləşməlisiniz. Hər bir pasiyentin vəziyyəti fərqlidir və fərdi yanaşma tələb edir.
Randevu üçün: +994 55 250 39 46
Dr. Fəridə Axundova ilə randevu alın və dəri sağlamlığınız üçün fərdi müalicə planı əldə edin. 15+ il təcrübə və minlərlə məmnun pasiyent.
Telefon: +994 55 250 39 46
