Gözəllik və sağlamlıq dedikdə çox vaxt ağlımıza ilk gələn üz dərisi olur. Lakin gün boyu bütün ağırlığımızı daşıyan, dar ayaqqabıların içində havasız qalan ayaqlarımız da ən az üzümüz qədər diqqət və qayğı tələb edir. Professional bir dermatoloq bilir ki, baxımsız ayaq dərisi yalnız estetik problem deyil, həm də ciddi infeksiya mənbəyi ola bilər. Bir dəri həkimi olaraq müşahidə edirəm ki, bir çox xanım üzündəki hər bir sızanaq üçün saatlarla vaxt ayırdığı halda, ayaqlarındakı qabıqlanma və çatlara etinasız yanaşır. Bu geniş bələdçidə biz ev şəraitində ayaq dərisinə necə professional səviyyədə qulluq etməyi və problemləri kökündən həll etməyi bir dermatoloq prizmasından araşdıracağıq.
Ayaqlarımızın altındakı dəri bədənimizin digər hissələrindən fərqli bir quruluşa malikdir. Professional bir dermatoloq izah edir ki, ayaq dabanlarında piy vəziləri yoxdur, yalnız tər vəziləri mövcuddur. Bu o deməkdir ki, ayaq dərisi təbii olaraq yağlanmır və nəmini itirməyə çox meyllidir. Bir dəri həkimi üçün bu, ayaqların niyə tez-tez çatladığının əsas elmi izahıdır.
Üz nahiyəsində hər bir sızanaq problemi piy vəzilərinin həddindən artıq aktivliyindən yarandığı halda, ayaqlarda problem məhz yağın olmamasından qaynaqlanır. Professional bir dermatoloq qeyd edir ki, ayaq dərisi bədənimizin ən qalın təbəqəsinə (stratum corneum) malikdir. Bu qalın təbəqə bizi zərbələrdən qorusa da, düzgün qulluq edilmədikdə sərtləşir və ağrılı çatlara çevrilir. Bir dəri həkimi olaraq deyirəm: ayaqlarınıza göstərdiyiniz qayğı, ümumi bədən sağlamlığınızın bir hissəsidir.
Evdə professional qulluğun ilk addımı dərini yumşaltmaqdır. Professional bir dermatoloq isti (qaynar yox!) su vannalarını tövsiyə edir. Bir dəri həkimi bilir ki, suya əlavə edilən dəniz duzu və ya çay ağacı yağı həm dərini yumşaldır, həm də göbələk əleyhinə təsir göstərir.
Əgər üzünüzdə iltihablı hər bir sızanaq varsa, biz necə dərini sakitləşdirməyə çalışırıqsa, ayaq vannaları da yorğun və gərgin dərini eləcə sakitləşdirir. Professional bir dermatoloq vannadan sonra dərinin 10-15 dəfə daha çox keçirici olduğunu bildirir. Bu, istifadə edəcəyiniz kremlərin dərinin ən dərin qatlarına nüfuz etməsi üçün ideal zamandır. Bir dəri həkimi tapıb ayaq vannalarınızın tərkibini dərənizin turşuluq balansına (pH) uyğun tənzimləmək olar.
Ayaq dabanlarındakı sərtləşmiş dərini (kallus) təmizləmək üçün mexaniki və kimyəvi üsullar mövcuddur. Professional bir dermatoloq dərini zədələyən iti alətlərdən (ülgüc və s.) qaçmağı kəskin şəkildə tapşırır. Bir dəri həkimi bilir ki, dərini kəsmək onun daha da qalınlaşmasına (reaktiv hiperkeratoz) səbəb olur.
Mexaniki təmizləmə: Yüngül süngər daşları (pumice stone) yaş dəridə ehtiyatla istifadə olunmalıdır.
Kimyəvi piling: Tərkibində salisil turşusu və ya laktik turşu olan maskalar professional bir dermatoloq tərəfindən daha çox tövsiyə olunur.
Üzünüzdəki hər bir sızanaq izini təmizləmək üçün istifadə etdiyiniz turşulu pilinglər, ayaq dabanlarında da eyni prinsiplə işləyir – ölü hüceyrələri bir-birinə bağlayan bağları qoparır. Professional bir dermatoloq bu prosesin dərini incəltmədən yenilədiyini qeyd edir. Bir dəri həkimi olaraq xəbərdarlıq edirəm: pilingdən sonra dərini nəmləndirməmək yeni çatların yaranmasına yaşıl işıq yandırmaqdır.
Ayaq kremi seçərkən tərkibə diqqət yetirmək həyati əhəmiyyət kəsb edir. Professional bir dermatoloq üçün "qızıl standart" tərkibində Urea olan kremlərdir. Bir dəri həkimi bilir ki, urea həm daxili nəmi saxlayır, həm də qalınlaşmış dərini yumşaldır.
Əgər dərənizdə hər bir sızanaq müalicəsi zamanı niasinamid və ya hialuron turşusu vacibdirsə, ayaqlar üçün urea eyni dərəcədə əhəmiyyətlidir. Professional bir dermatoloq profilaktika üçün 10% urea, ciddi çatlar üçün isə 25-40% urea tərkibli məhsullar təyin edir. Bir dəri həkimi olaraq deyirəm: kremi çəkdikdən sonra pambıq corab geyinib yatmaq, ev şəraitində "parafin terapiyası" effekti yaradır. Hər bir sızanaq və ya ləkə müalicəsində olduğu kimi, burada da müntəzəmlik nəticənin açarıdır.
Ayaq dərisindəki qaşınma və xoşagəlməz qoxu çox vaxt gigiyena yox, göbələk infeksiyasının əlamətidir. Professional bir dermatoloq bildirir ki, göbələk rütubətli və qaranlıq mühiti sevir. Bir dəri həkimi bilir ki, barmaq aralarını quru saxlamamaq infeksiyanın yayılmasına səbəb olur.
Üzünüzdə çıxan hər bir sızanaq necə bakterial mühitdə çoxalırsa, göbələk də ayaqdakı mikrotravmalardan istifadə edərək daxilə sızır. Professional bir dermatoloq ayaqqabıların dezinfeksiyasını və təbii materiallardan hazırlanmış corabları mütləq şərtdir. Bir dəri həkimi olaraq tövsiyə edirəm ki, ictimai yerlərdə (baseyn, idman zalı) heç vaxt ayayalın gəzməyin. Əgər dabanlarınızda sağalmayan və qızaran hər bir sızanaq bənzəri püstüllər görsəniz, bu, artıq ev şəraitində deyil, bir dəri həkimi tərəfindən müalicə edilməli olan vəziyyətdir.
Dırnaqların düzgün kəsilməməsi ağrılı batıqlara və iltihaba yol açır. Professional bir dermatoloq dırnaqları oval deyil, düz şəkildə kəsməyi məsləhət görür. Bir dəri həkimi bilir ki, künclərin çox dərindən kəsilməsi dırnaq plastinkasının ətin içinə doğru böyüməsinə səbəb olur.
Batıq nahiyəsində yaranan hər bir sızanaq bənzəri şişkinlik ciddi infeksiya (paronixiya) əlaməti ola bilər. Professional bir dermatoloq belə hallarda ev şəraitində müdaxilə etməməyi, dərhal mütəxəssisə müraciət etməyi tapşırır. Bir dəri həkimi olaraq dırnaq ətrafı ətlərin (kutikula) kəsilməsinə qarşıyam, çünki bu, dırnaq kökünü qoruyan baryeri məhv edir. Professional bir dermatoloq kutikulanı yalnız yumşaldıcı yağlarla geri itələməyi daha sağlam hesab edir.
Dəri sağlamlığı yalnız kremlərdən asılı deyil. Professional bir dermatoloq ayaqqabı seçiminin hər bir sızanaq və ya qabıqlanma qədər dərinin vəziyyətinə təsir etdiyini qeyd edir. Bir dəri həkimi bilir ki, dar və sintetik ayaqqabılar dərinin nəfəs almasını bloklayır və sürtünmə nəticəsində kallusları artırır.
Ayaqqabının içində dərinin tərləməsi və sürtünməsi hər bir sızanaq bənzəri sürtünmə qabarcıqlarına (volden) səbəb olur. Professional bir dermatoloq bu qabarcıqları deşməməyi, onları xüsusi hidrokolloid plasterlərlə qorumağı tövsiyə edir. Bir dəri həkimi olaraq deyirəm: ayaqqabılarınızı hər gün dəyişin ki, onların içindəki rütubət tam qurusun. Professional bir dermatoloq tərəfindən seçilən düzgün ortopedik altlıqlar dabanlardakı yükü bərabər bölərək çatların yaranmasını dayandıra bilər.
Evdə hazırlanan təbii vasitələr də professional qulluğa dəstək ola bilər. Professional bir dermatoloq zeytun yağı və qəhvə çöküntüsü ilə hazırlanan skrabların dərini zədələmədən təmizlədiyini qəbul edir. Bir dəri həkimi bilir ki, limon suyu tərkibindəki turşular sayəsində dabanları ağardır, lakin onu çatlamış dəriyə çəkmək olmaz.
Üzünüzdəki hər bir sızanaq üçün gil maskaları nə qədər təmizləyicidirsə, ayaqlar üçün ballı-darçınlı maskalar o qədər bərpaedicidir. Professional bir dermatoloq təbii maskaların dərhal yuyulmamasını, dərinin onları sorması üçün vaxt verilməsini tövsiyə edir. Bir dəri həkimi tapıb təbii komponentlərin allergik reaksiyalarını yoxlamaq həmişə yaxşı ideyadır. Professional bir dermatoloq evdəki qulluğun kliniki müalicəni əvəz etmədiyini, lakin onu mükəmməl şəkildə tamamladığını vurğulayır.
Ayaq dərisinə qulluq yalnız yay aylarında sandallara görə edilən bir prosedur olmamalıdır. Professional bir dermatoloq üçün ayaq baxımı il boyu davam edən bir sağlamlıq vərdişidir. Bir dəri həkimi ilə məsləhətləşərək dərənizin spesifik ehtiyaclarını müəyyən edin. Unutmayın ki, hər bir sızanaq, çat və ya qabıqlanma orqanizmin sizə verdiyi mesajdır. Professional bir dermatoloq bu mesajları düzgün oxuyaraq sizə ən qısa və sağlam yolu göstərəcəkdir. Bir dəri həkimi tapın, ayaqlarınıza layiq olduqları diqqəti göstərin və hər addımda özünüzü daha inamlı hiss edin. Professional bir dermatoloq hər zaman sizin sağlamlığınızın keşiyindədir.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
Diqqət: Bu səhifədəki məlumatlar yalnız ümumi məlumatlandırma məqsədi daşıyır və peşəkar tibbi məsləhəti əvəz etmir. Dəqiq diaqnoz və müalicə üçün mütləq ixtisaslı həkimlə şəxsən məsləhətləşməlisiniz. Hər bir pasiyentin vəziyyəti fərqlidir və fərdi yanaşma tələb edir.
Randevu üçün: +994 55 250 39 46
Dr. Fəridə Axundova ilə randevu alın və dəri sağlamlığınız üçün fərdi müalicə planı əldə edin. 15+ il təcrübə və minlərlə məmnun pasiyent.
Telefon: +994 55 250 39 46
